Georgian Community

Open Letter from Stephen Riehl

Mon, 28 Feb 2011 22:38:00 +0000

My name is Stephen Riehl and I’m an independent filmmaker located in the Pacific Northwest. I have recently begun development on a documentary titled "The Stylite: a matter of faith" about a Georgian Orthodox monk who is hoping to live on the Katskhi Pillar near the mining town of Chiatura as a Stylite. The seed of this idea grew from Georgian photojournalist Temo Bardzimashvili’s photo essay titled, “Georgian Monk Builds Stairway to Heaven” that was published on EurasiaNet online magazine in August. I hope to juxtapose this remarkable act with the recent resurgence of religion in Georgia. Currently, we are trying to spread the word about this film while we begin planning a research trip to Georgia. I’m contacting your organization because this film might be of some cultural interest to the Georgian community in the United States.

Thank you,

Stephen Riehl
Maboroshi Productions
Writer/director
www.thestylite.com

ერთი მივიწყებული ლექსი

Fri, 26 Mar 2010 06:05:00 +0000

ეს ლექსი 1989 წლის 9 აპრილის შემდეგ დაიწერა. ვფიქრობ დღესაც საკმაოდ აქტუალურია...

აპრილსზამთრის სასახლეში მზე შემოუყვანია

ბაიკალის სარკეებშიც მზე იცინის ვანია

მიიმღერის, მიდის ვოლგა, სტეპის ფალავანია

ვარსკვლავების სავანეა, მთვარის ტახტრევანია

განა პრაღა ქაბული და განა ტრანსილვანია

რიაზანი გეძახის და გელოდება ვანია

აქეთ ხეივანია და იქით შადრევანია

პეტერგოფი გელოდება, გევედრება ვანია

თოვლის ქარავანია და კრემლის გალავანია

და ნაძვების სამოთხეში დედა გელის ვანია

იქვე შენი აკვანია, შენი აივანია

მოუსმინე მიწის ყივილს, წადი სახლში ვანია

ვიცი შენი არჩევანი მწარე არჩევანია

უმეცრები არც ჩვენა ვართ, არც შენა ხარ ვანია

ვინც შენ სახლი შეგაძულა, გული მოგაყვანია

და გაგხიზნა, ჩემი ცოდვა იმას ჰქონდეს ვანია

შევაწუხე ცა ვედრებით, ცხენს ავკიდე აჟვანდი

მე სვანეთში წავეთრევი, შენ ციმბირში წაბრძანდი

ქარი მღერის თეთრებზე და წითლებზე და ლურჯებზე

ლამაზია საქართველო, “ ა რასსია ლუდშე ვსეხ”

თავს გიკრავს და გზას გილოცავს მესხია თუ სვანია

კავკასიის მწვერვალებიც ფეხზე დგანან ვანია

ზეცა მარად მაღალია, მიწა მარად მწვანეა

გზის პირს გვირილები ჰყვავის, სახლში წადი ვანია

გზაბი მგზავრულს გიმღერიან, მთები მაყრულს მღერიან

წადი შენი ზარი რეკავს, წადი შენი ჯერია

ოღონდ ვიდრე შენთან შენი ძმებიც წაგიყვანია

ნიჩბები არ დაგავიწყდეთ, ხელკეტებიც ვანია

არძინბა და საქართველო

Fri, 26 Mar 2010 05:03:00 +0000

– ვლადისლავ არძიმბას პიროვნების ამსახველი ძალიან საინტერესო სტატია დაიბაჭდა პრესა.გე–ზე. შეუცვლელად გადმოგცემთ ამ პუბლიკაციას –

[გურამ სანადირაძე, ნიკოლოზ სანებლიძე]

ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა ვლადისლავ არძინბა. ჩვენთან იგი ითვლება აფხაზებში ქართველთმოძულეობის მთავარ იდეოლოგად, რომლის მეცადინეობითაც იქნა აფხაზეთი საქართველოსაგან მოწყვეტილი. უპირველესად მას ბრალდება თბილისთან ურთიერთობის გამწვავება, რაც შეიარაღებული კონფლიქტითა და ქართველთა ეთნოწმენდით დასრულდა.გასაგებია, რომ ამგვარი პიროვნების სახელი არათუ ვერ ჩაეწერება საქართველოს საზოგადოებრივ მოღვაწეთა პანთეონში, არამედ პირიქით, უეჭველი კანდიდატია ქართული სახელმწიფოს დამაქცევართა ნუსხაში საპატიო ადგილის დაკავებისა.

თუმცა, ნუ გავაკეთებთ ნაჩქარევ დასკვნებს. მართალია იგი ქართველთა მიმართ სიმპათიით არ გამოირჩეოდა, მაგრამ ნუ დავწამებთ მას ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის ინსპირატორობას. ნუ ავკიდებთ მას ყველა ცოდვას და ვეცადოთ ობიექტურად გავერკვეთ მომხდარში, თუ რა როლი ითამაშა მან აფხაზეთის ტრაგედიაში.

საქართველოში გაბატონებულია აზრი, რომ არძინბა იყო რუსეთის ინტერესების გამტარებელი და მთლიანად მოსკოვიდან იმართებოდა. ამიტომაც ვერ მიაღწია ქართულმა მხარემ მასთან ვერც შეთანხმებას და ვერც მორიგებას.

ეს მოსაზრება სერიოზულ კორექტივს საჭიროებს. ჯერ ერთი, არძინბა უპირველეს ყოვლისა აფხაზური ეთნოკრატიის ინტერესებს გამოხატავდა. და მეორე, 1991 წელს მასთან მოხერხდა გარკვეული შეთანხმების მიღწევა, რომლის პირობას იგი აფხაზეთში სახელმწიფო საბჭოს შეიარაღებული ფორმირებების შეჭრამდე იცავდა. ვფიქრობთ, სწორი არ იქნება, თუ აფხაზ პოლიტიკოსს შექმნილ ვითარებაში მეტს მოვთხოვდით.

როგორც ცნობილია, XIX საუკუნის მეორე ნახევარში რუსეთმა ადიღეური მოდგმის ხალხთა, მათ შორის აფხაზთა, გენოციდი მოაწყო. ამ ეროვნულ კატასტროფის შემდეგ აფხაზთა უმთავრესი მიზანი გახდა ბრძოლა საკუთარი იდენტობის შესანარჩუნებლად, აფხაზური ეთნოსის გადასარჩენად. მთელი მეოცე საუკუნე სწორედ ეს მიზანი აერთიანებდა და განსაზღვრავდა (და დღესაც განსაზღვრავს აფხაზთა ქცევას. განსხვავებები მხოლოდ ამ მიზნის მიღწევის გზებში იყო.

აფხაზთა ერთ, შედარებით მცირე ნაწილს, ამისათვის თბილისთან ურთიერთობის მოგვარება მიაჩნდა საჭიროდ. ხოლო მეორეს, რადიკალებს, უპირველეს ამოცანად ჯერ რუსეთის მეშვეობით საქართველოსაგან აუცილებლად თავის დახსნა და მოკავშირე რესპუბლიკად გახდომა ესახებოდა. საბჭოთა აფხაზეთის ისტორია სწორედ ამგვარ წინააღმდეგობათა ისტორიაა.

ქართულ-აფხაზური ურთიერთობები განსაკუთრებით გართულდა მას შემდეგ, რაც ბოლშევიკურმა ხელისუფლებამ სერიოზული დარტყმა მიაყენა აფხაზურ არისტოკრატიას, რომელიც ტრადიციულად ქართული ორიენტაციისა იყო.

ჩვენში ბევრს ლაპარაკობენ (და სამართლიანადაც ბოლშევიკთა ისტორიულ დანაშაულზე საქართველოს წინაშე. თუმცა, რატომღაც ამ მნიშვნელოვან გარემოებას გვერდს უვლიან.

არძინბა აფხაზი ეთნოკრატიის რადიკალურ ფრთას წარმოადგენდა. პოლიტიკაში იგი 1989 წლიდან ჩაება. მაშინ იგი საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი გახდა. სწორედ ეს იყო ძირითადი მიზეზი იმისა, რომ არძინბა გორბაჩოვისეული ახალი სამოკავშირეო ხელშეკრულების თანმიმდევრულ დამცველად გვევლინებოდა.

ამგვარ პოზიციაში იყო ერთგვარი ლოგიკა - ახალი სამოკავშირეო ხელშეკრულების თანახმად ხომ ავტონომიური რესპუბლიკებიც ხდებოდნენ საბჭოთა კავშირის სუბიექტები, რაც მათ სტატუსს მოკავშირე რესპუბლიკების სტატუსთან ათანაბრებდა. ანუ, ფაქტიურად, ავტონომიური რესპუბლიკები მოკავშირე რესპუბლიკები ხდებოდნენ. მოსკოვისა და არძინბას ინტერესები იმ დროს სრულად ემთხვეოდა ერთმანეთს.

ვითარება შეიცვალა საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის გამოცხადებისა (რაც დადასტურებული იქნა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ჩატარებული რეფერენდუმით, მათ შორის აფხაზეთშიც და, განსაკუთრებით, მოსკოვში აგვისტოს სამხედრო პუტჩის ჩავარდნის შემდეგ. ცხადი გახდა, რომ საბჭოთა კავშირი იშლებოდა და საქართველოს დამოუკიდებლობის აღიარება მხოლოდ დროის საქმე იყო.

ასეთ პირობებში არძინბამ იხელმძღვანელა არა მოსკოვის მითითებით, რომელიც დაინტერესებული იყო ქართულ-აფხაზური შეიარაღებული დაპირისპირებით (რაც სრულად დაადასტურა შემდგომმა მოვლენებმა, არამედ აფხაზთა ეროვნული ინტერესებით და წამოვიდა საქართველოს ხელისუფლებასთან საარჩევნო შეთანხმებაზე.

მითუმეტეს, რომ აფხაზთა ეროვნული ინტერესები ავტონომიურ აფხაზეთის უმაღლეს საბჭოში გარანტირებული იყო (ე.წ. „28-26“. მეტიც, ეს შეთანხმება აფხაზ და ქართველ დეპუტაციას პარლამენტში თანამშრომლობას აიძულებდა. გადაწყვეტილების მისაღებად აუცილებელი იყო ხმათა 2/3, რაც მხოლოდ აფხაზურ და ქართულ ფრაქციათა შეთანხმებით მიიღწეოდა.

აფხაზეთის არამკვიდრი მოსახლეობისათვის უმაღლეს საბჭოში გათვალისწინებული იყო 11 ადგილი, რაც იმას ნიშნავდა, რომ კონსტიტუციური უმრავლესობის მოგროვება მხოლოდ აფხაზთა და ქართველთა მორიგებით იყო შესაძლებელი. ეს კი მნიშვნელოვანი გარანტია იყო როგორც ქართველებისათვის, ისე აფხაზთათვის.

იყო სხვა შეთანხმებებიც, რომელიც ძირითადად აღმასრულებელი ხელისუფლებაში ადგილების განაწილებას შეეხებოდა (მათ შორის პრემიერ-მინისტრის პოსტისაც, რომელიც ქართველებს უნდა დაეკავებინათ.

ამგვარი სახელმწიფოებრივი შეთანხმება, რომელიც აფხაზეთში მცხოვრები ორი მკვიდრი ერის ძირეულ ინტერესებს შეესაბამებოდა და უზრუნველყოფდა მშვიდობას აფხაზეთსა და კავკასიაში, ცხადია, როგორც საბჭოთა, ისე რუსული იმპერიალისტური ინტერესების საწინააღმდეგო იყო. მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა ნომენკლატურას დიდი გავლენა ჰქონდა აფხაზეთში, აფხაზური ელიტა და პირადად ვლადისლავ არძინბა წამოვიდნენ ამ შეთანხმებაზე იმიტომ, რომ იგი აფხაზური ინტერესების შესაბამისად მიიჩნიეს. ამ ნაბიჯით მათ დაამტკიცეს, რომ შეუძლიათ იმპერიისაგან დამოუკიდებელი მოქმედება. ეს იყო ისტორიული შანსი შეთანხმებაში მონაწილე ორივე მხარისათვის.

სამწუხაროდ, შეთანხმების რეალიზაცია ვერ მოხერხდა, მაგრამ ამაში მხოლოდ აფხაზებისა და მათი ლიდერის დადანაშაულება, რბილად რომ ვთქვათ, არაკორექტულია.

ჯერ ერთი, აფხაზეთის ქართულმა მოსახლეობამ ვერაფრით შეძლო აერჩია ქვოტით განსაზღვრული რაოდენობის დეპუტაცია. მეორე, 1991-92 წლის ზამთარში თბილისში მოხდა სახელმწიფო გადატრიალება, რამაც გამოთიშა შეთანხმების ქართული მხარე. მესამე, თბილისში მოქმედმა სამხედრო საბჭომ აღადგინა 1921 წლის კონსტიტუცია, რის შედეგადაც სოხუმის ხელისუფლება სამართლებრივ ვაკუუმში მოექცა. მეოთხე, თბილისიდან ინსპირირებულმა აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს ქართულმა დეპუტაციამ მიატოვა სხდომები, რითაც გაუადვილა დარჩენილ პოლიტიკურ ძალებს (აფხაზური და არამკვიდრი გადაწყვეტილებების მიღება. და ბოლოს, საქართველოს სახელმწიფო საბჭომ აფხაზეთში ჯარების შეყვანით წერტილი დაუსვა ქართულ-აფხაზურ საარჩევნო შეთანხმებას.

ქართულ-აფხაზური საარჩევნო შეთანხმებით არა მხოლოდ თავიდან ავიცილეთ 1991 წელს ეთნოტერიტორიული კონფლიქტი აფხაზეთში. სრული პასუხისმგებლობით შეიძლება განვაცხადოთ, რომ 1992 წელს გაეროს მიერ საქართველოს სახელმწიფოს აღიარება საქართველოს სსრ ტერიტორიულ ფარგლებში ეყრდნობოდა 1991 წლის 31 მარტის რეფერენდუმს. ამ აღიარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ქართულ-აფხაზურ საარჩევნო შეთანხმებასაც, რომელმაც არა მხოლოდ მშვიდობა უზრუნველყო, არამედ მოძებნა სამართლებრივი მექანიზმი დამოუკიდებელ საქართველოში ახალი პოლიტიკური ურთიერთობისა.

ჩვენთან უმართებულოდ ამტკიცებენ, რომ ქართულ-აფხაზური შეიარაღებული კონფლიქტი დაიწყო არძინბამ. ეს ასე არ არის. 1992 წლის ივლისის ბოლოს თბილისში ჩამოვიდა დელეგაცია სოხუმიდან და ჩამოიტანა ქართულ-აფხაზური ურთიერთობის მოგვარების პროექტი, ურთიერთობისა, რომელიც ჩიხში მოაქცია 1921 წლის კონსტიტუციის მოუფიქრებელმა აღდგენამ. სახელმწიფო საბჭო დაპირდა მათ პროექტის განხილვას და დელეგაცია მშვიდობით გაისტუმრა უკან. ორ კვირაში კი ჯარები შეიყვანა აფხაზეთში „რკინიგზის გასაკონტროლებლად“. სიმართლე ეს არის!

1992 წლის 3 სექტემბერს მოსკოვში შედგა შეთანხმება ელცინს, შევარდნაძესა და არძინბას შორის, რომლის თანახმადაც აფხაზეთში ცეცხლი უნდა შეწყვეტილიყო ხოლო უკანონო შეიარაღებული ფორმირებები უნდა დაეშალათ.

ამ შეთანხმებამ არ იმუშავა, და არა მარტო გუდაუთის მიზეზით. 11 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებამდე საქართველოს მართავდა არალეგიტიმური სახელმწიფო საბჭო და მისი შეიარაღებული ფორმირებები ისევე უკანონონი იყვნენ, როგორც გუდაუთისა. შესაბამისად, ეს პირობა ორივე მხარეს თანაბრად ეხებოდა. პირობა არც ერთმა მათგანმა არ შეასრულა.

თუმცა, 3 სექტემბრის ხელშეკრულება კიდევ ერთ რამეს მოასწავებდა: ქართულ-აფხაზური ურთიერთობის გარკვევისა და, შესაბამისად, ზემოქმედების ძირითადი ბერკეტები რუსეთმა იგდო ხელთ, რაც დიდი ტრაგედიის მიზეზი გახდა.

1993 წლის ივლისში დაიდო ავადსახსენებელი შეთანხმება დაპირისპირებულ მხარეებს შორის ცეცხლის შეწყვეტისა და შეიარაღებული ფორმირებების დაშორიშორების შესახებ. ეს შეთანხმება აფხაზურმა მხარემ (რუსეთის წაქეზებითა და აქტიური მხარდაჭერით, უხეშად დაარღვია. შედეგად მივიღეთ აფხაზეთის ქართული მოსახლეობის არნახული ტრაგედია, ეთნოწმენდა და ადამიანის უფლებების მასობრივი ხელყოფა.

ამ დრამატული მოვლენების შედეგთა სრული გაცნობიერება დღესაც შეუძლებელია. ცხადია, ამ შემთხვევაში, აფხაზური მხარის და პირადად არძინბას მოქმედებები დანაშაულებრივი იყო არა მარტო სამართლის, არამედ ჰუმანიტარული და ჰუმანური თვალსაზრისითაც. იმის გათვალისწინებითაც კი, რომ ომს (განსაკუთრებით შიდა დაპირისპირებას თავისი კანონები აქვს, ამგვარი საქციელის გამართლება არანაირად არ შეიძლება.

თუმცა, ამ შეუნდობელი საქციელის შემდეგაც კი არძინბას და აფხაზური ელიტის მოქმედებებში იყო მნიშვნელოვანი რაციონალური მომენტები, რომელთა გამოყენებაც ქართულ მხარეს შეეძლო და ვალდებულიც იყო ასე მოქცეულიყო.

აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტი ოფიციალურად დასრულდა 1994 წლის მაისში. მოსალოდნელი იყო აფხაზეთს ესარგებლა ამ მომენტით და დამოუკიდებლობა გამოეცხადებინა. მითუმეტეს, რომ ცხინვალის ხელისუფლებას უკვე 1992 წელს ჰქონდა გამოცხადებული დამოუკიდებლობა.

მაგრამ არძინბა ასე არ მოიქცა. იგი მთელი ხუთი წელი ელოდა ქართულ მხარისაგან ისეთ შეთავაზებას, სადაც მაქსიმალურად გათვალისწინებული იქნებოდა კონფლიქტსშემდგომი ვითარება და აფხაზთა ეთნიკური ინტერესები. სამწუხაროდ, ქართული მხარე დაჟინებით ითხოვდა საბჭოთა საქართველოს სტატუსის აღდგენას. ასეთ შემთხვევაში გაურკვეველი რჩებოდა აფხაზი ეთნოსის ბედი.

აფხაზეთმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა მხოლოდ 1999 წლის ნოემბერში. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სოხუმს შეთანხმების ყოველგვარი იმედები გადაეწურა და მოსკოვშიც ახალი ხელისუფალი გამოჩნდა (ვლადიმერ პუტინი რუსეთის პრემიერ-მინისტრი 1999 წლის ზაფხულში გახდა. აფხაზური მხარის ეს ქმედება ადასტურებს, რომ მათ ჯერ კიდევ სურდათ „ორ მოედანზე ერთდროული თამაში“. თუმცა, ქართულმა მხარემ არც ეს შანსი გამოიყენა.

და ბოლოს. არ შეიძლება არ აღინიშნოს, რომ ვლადისლავ არძინბას ხელისუფლებიდან წასვლაც საკმაო სიურპრიზის შემცველი იყო.

ჯერ ერთი, არჩევნებში, რომელიც მისი პრეზიდენტობის დროს ჩატარდა (და რომელშიც არძინბა არ იღებდა მონაწილეობას, დამარცხდა კანდიდატი, რომელიც რუსების (და პირადად «ყოვლისშემძლე» პუტინის, მხარდაჭერით სარგებლობდა. ეს კი აფხაზეთის საზოგადოების რუსეთისაგან ერთგვარ დამოუკიდებლობას ადასტურებდა.

მეორეც, არჩევნების თავისუფლად და დემოკრატიულად ჩატარებით აფხაზურმა ელიტამ მსოფლიო საზოგადოებას უჩვენა, რომ მათ გარკვეული უპირატესობანი გააჩნიათ ე.წ. სამხრეთ ოსეთთან (და შესაძლოა სხვა არაღიარებულ ტერიტორიებთან, შედარებით. უნდა ითქვას, რომ თუ თავს არ მოვიტყუებთ, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და საზოგადოებრიობასაც ნამდვილად ემჩნევა, რომ იგი არაპირდაპირ და არაოფიციალურად, მაგრამ მაინც ითვალისწინებს ამ განსხვავებას.

ყოველივე ზემოთქმული გვიჩვენებს, რომ ვლადისლავ არძინბა არ არის ერთგვაროვანი პოლიტიკური ფიგურა. მისი მოქმედებებისა და მმართველობის შუქ-ჩრდილები სერიოზულ დაკვირვებასა დ&

Georgian Legend

Wed, 24 Mar 2010 12:57:00 +0000

Georgians themselves tell the following story about how they came to possess the lend they deem the most beautiful in the world.

When God was distributing portions of the world to all the people of the Earth, the Georgians were having a party and doing some serious drinking. As a result they arrived late and were told by God that all the lend had already been distributed. When they replied that they were late only because they have been lifting their glasses in praise of Him, God was pleased and gave the Georgians that part of Earth he had been reserving for himself ... Full Text

History of Georgia

Fri, 12 Mar 2010 22:59:00 +0000

Georgia's recorded history dates back more than 2,500 years. Georgian -- a South Caucasian (or 'Kartvelian') language unrelated to any other outside the immediate region -- is one of the oldest living languages in the world, and it has its own distinctive alphabet. Tbilisi, located in the picturesque Mtkvari River valley, is more than 1,500 years old. In the early 4th century Georgia adopted Christianity, only the second nation in the world to do so officially, and Orthodox Christianity in combination with a unique language and alphabet proved to be key factors in preserving Georgia's separate identity for so many centuries... Full Text

Capital - Tbilisi

Thu, 11 Mar 2010 22:01:00 +0000

Tbilisi is mentioned in Georgian annals for the first time in connection with the events occurred in the IV century C.E. At that time it was already a powerful fortress which played an important defensive role in the struggle of the Georgian kingdom against foreign invaders, the Persians in particular.

The foundation of the city has come down to us as legend. Full Story.

Members of Congress Call on IOC to Strip Russia of 2014 Russian Winter Olympics

Sun, 12 Oct 2008 02:05:00 +0000

Washington, D.C. - Today, U.S. Representatives Allyson Schwartz (D-Pa.) and Bill Shuster (R-Pa.), the Co-chairs of the House Georgia Caucus, announced their intention to introduce a resolution when Congress returns to session calling on the International Olympic Committee (IOC) to find a new venue for the 2014 Winter Olympics, which are scheduled to be held in Sochi, Russia. Full Text